Welke examenvereiste geldt voor de bij de kredietbemiddeling betrokken verantwoordelijke personen?

1. Algemene regel

Voor alle betrokken verantwoordelijke personen geldt dat zij een door de FSMA erkend examen inzake hypothecair krediet en/of consumentenkrediet moeten hebben afgelegd en dat zij hiervan een attest moeten voorleggen.

Het examen is beperkt tot een basiskennis voor de verantwoordelijke voor de distributie van agenten in een nevenfunctie als de aangeboden kredieten enkel kunnen gebruikt worden voor goederen of diensten die de agent zelf verkoopt. 

Sommige verantwoordelijke personen kunnen genieten van een overgangsregime waarbij zij geen bewijs moeten leveren dat zij geslaagd zijn in een examen of waarbij zij een examenattest mogen opleveren dat dateert van voor de inwerkingtreding van de nieuwe wet. Deze regeling is van kracht tot 30 april 2017. Wie tussen 1 november 2015 en 30 april 2017 met succes op het overgangsregime beroep heeft gedaan, blijft er ook nadien de voordelen van genieten. Vanaf 1 mei 2017 kan dit regime echter niet meer voor het eerst worden ingeroepen.

2. Uitzondering: personen die kunnen genieten van het overgangsregime

2.1. Vrijstelling: personen die geen bewijs moeten leveren dat zij geslaagd zijn in een examen

Sommige personen kunnen genieten van een overgangsregime waarbij zij geen bewijs moeten leveren dat zij geslaagd zijn in een examen.

2.1.1. Personen uit de banksector die geen bewijs moeten leveren dat zij geslaagd zijn in een examen

Bepaalde personen die voor 1 januari 2015 actief waren als of bij een tussenpersoon in bank- en beleggingsdiensten moeten geen examen meer afleggen. Zij moeten geen bijkomende bewijzen leveren, noch inzake hypothecair krediet, noch inzake consumentenkrediet. Het gaat om volgende personen:

  • zij die voor 1 januari 2015 zelf werden ingeschreven als natuurlijke persoon in het register van tussenpersonen in bank- en beleggingsdiensten van de FSMA;
  • zij die voor 1 januari 2015 aangesteld werden als effectieve leider inzake de bemiddeling in bank- en beleggingsdiensten ("effectieve leider bank") bij een tussenpersoon ingeschreven in het register van tussenpersonen in bank- en beleggingsdiensten van de FSMA.

Personen die voor 1 januari 2015 PCP met volledige kennis zijn geworden bij een tussenpersoon die is ingeschreven in het register van tussenpersonen in bank- en beleggingsdiensten van de FSMA, bij een kredietinstelling of bij een beleggingsonderneming moeten enkel het bewijs leveren dat ze als PCP zijn aangesteld (ook als dit op het moment van de aanvraag niet langer het geval is). Ze moeten geen bewijs leveren dat ze geslaagd zijn in een examen.

2.1.2. Personen uit de verzekeringssector die geen bewijs moeten leveren dat zij geslaagd zijn in een examen

Zij die gedurende de periode van 1 november 2010 tot en met 31 oktober 2015 ononderbroken actief geweest zijn bij een verzekeringstussenpersoon die aan kredietbemiddeling deed, moeten geen examen meer afleggen. Zij moeten gedurende de betrokken periode ononderbroken actief geweest zijn in één of meerdere van de onderstaande rollen:

  • als natuurlijke persoon die is ingeschreven in het register van verzekeringstussenpersonen van de FSMA;
  • als verantwoordelijke voor de distributie bij een of meerdere tussenpersonen (natuurlijke persoon of rechtspersoon) die zijn ingeschreven in het register van de verzekeringstussenpersonen van de FSMA.

Deze personen moeten geen bewijs leveren dat zij geslaagd zijn in het examen, maar zij moeten wel bewijzen dat de betrokken verzekeringstussenpersoon actief was in kredietbemiddeling. Zij moeten dit bewijs afzonderlijk leveren voor bemiddeling in hypothecair krediet en in consumentenkrediet. Volgende documenten of gegevens komen in aanmerking als bewijs:

  • een bewijs dat de verzekeringstussenpersoon commissielonen heeft ontvangen in verband met zijn activiteit in kredietbemiddeling;
  • een overeenkomst inzake kredietbemiddeling gesloten tussen de verzekeringstussenpersoon en een kredietgever;
  • inzake consumentenkrediet: een attest vanwege de FOD Economie of een vermelding op de lijst van kredietbemiddelaars van de FOD Economie.

Het bewijs moet geleverd  worden voor elk van de betrokken verzekeringstussenpersonen, voor de periode die in aanmerking wordt genomen, per betrokken kredietvorm (zie voorbeelden). Er moet geen bewijs geleverd worden van inschrijving in het register van de FSMA of van aanstelling als VVD. Deze gegevens moeten immers al opgenomen zijn in het register van de FSMA, waar de FSMA ze kan verifiëren. Het volstaat om de inschrijving of aanstelling te vermelden in de vragenlijst van de betrokken verantwoordelijke persoon.

U zult in de online applicatie van de FSMA kunnen aangeven dat de betrokken persoon zich in één van deze gevallen bevindt. De applicatie zal u in dat geval niet vragen om een examenattest op te leveren. Als u beroep doet op de vrijstelling 'verzekeringssector', zal de applicatie u wel vragen om het bewijs te leveren dat de betrokken verzekeringstussenpersoon actief was in kredietbemiddeling. Als een persoon zowel aan de criteria uit de banksector als aan die uit de verzekeringssector voldoet, kies dan 'banksector': u zal in dat geval geen bijkomend bewijs moeten leveren.

Voorbeeld 1

Piet Vanagent is ingeschreven als verzekeringsagent (natuurlijke persoon) sinds 1 maart 2000. Hij is sinds 1 juni 2005 actief in kredietbemiddeling hypothecair krediet en consumentenkrediet.

Het feit dat Piet Vanagent verzekeringsagent (natuurlijke persoon) was, moet blijken uit de vragenlijst die hij moet invullen en waar hij een overzicht van zijn relevante ervaring moet geven. 

Opdat Piet Vanagent vrijgesteld zou zijn van het examen hypothecair krediet moet de aanvrager het bewijs leveren dat Piet Vanagent actief was in kredietbemiddeling hypothecair krediet van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2015, via commissielonen aan Piet Vanagent of een overeenkomst tussen Piet Vanagent en een kredietgever met betrekking tot deze periode.

Opdat Piet Vanagent vrijgesteld zou zijn van het examen consumentenkrediet moet de aanvrager het bewijs leveren dat Piet Vanagent actief was in kredietbemiddeling consumentenkrediet van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2015 via commissielonen aan Piet Vanagent of een overeenkomst tussen Piet Vanagent en een kredietgever met betrekking tot deze periode.

Voorbeeld 2

Pauline Peeters was ingeschreven als verzekeringsmakelaar (natuurlijke persoon) van 1 juni 2006 tot 31 oktober 2012 en was in die hoedanigheid actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet. Sinds 1 november 2014 is zij VVD bij de bvba Petunia, die ingeschreven is als verzekeringsmakelaar (rechtspersoon) en die in die hoedanigheid actief is in bemiddeling in consumentenkrediet.

Tijdens de periode van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2015 was Pauline Peeters:

  • 2 jaar (van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2012) actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet in de hoedanigheid van verzekeringsmakelaar (natuurlijke persoon);
  • 1 jaar (van 1 november 2014 t.e.m. 31 oktober 2015) actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet in de hoedanigheid van VVD van de bvba Petunia.

Het feit dat Pauline Peeters op deze manier actief was, moet blijken uit de vragenlijst die zij moet invullen en waar zij een overzicht van haar relevante ervaring moet geven. 

Pauline Peeters komt niet in aanmerking voor een vrijstelling inzake consumentenkrediet. Zij moet immers gedurende de volle 5 jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet actief geweest zijn in bemiddeling in consumentenkrediet. 

Voorbeeld 3

Jan Vanmakelen was ingeschreven als verzekeringsmakelaar (natuurlijke persoon) van 1 juni 2006 tot 31 oktober 2012 en was in die hoedanigheid actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet. Sinds 1 november 2012 is hij VVD bij de bvba Amaryllis, die ingeschreven is als verzekeringsmakelaar (rechtspersoon) en die actief is in bemiddeling in consumentenkrediet en in hypothecair krediet.

Tijdens de periode van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2015 was Jan Vanmakelen :

  • 2 jaar (van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2012) actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet in de hoedanigheid van verzekeringsmakelaar (natuurlijke persoon);
  • 3 jaar (van 1 november 2012 t.e.m. 31 oktober 2015) actief in kredietbemiddeling consumentenkrediet in de hoedanigheid van VVD van de bvba Amaryllis;
  • 3 jaar (van 1 november 2012 t.e.m. 31 oktober 2015) actief in kredietbemiddeling hypothecair krediet in de hoedanigheid van VVD van de bvba Amaryllis. 

Het feit dat Jan Vanmakelen op deze manier actief was, moet blijken uit de vragenlijst die hij moet invullen en waar hij een overzicht van zijn relevante ervaring moet geven. 

Opdat Jan Vanmakelen vrijgesteld zou zijn van het examen consumentenkrediet moet de aanvrager volgend bewijs leveren:

  • het bewijs dat Jan Vanmakelen actief was in kredietbemiddeling consumentenkrediet van 1 november 2010 t.e.m. 31 oktober 2012 via commissielonen aan Jan Vanmakelen of een overeenkomst tussen Jan Vanmakelen en een kredietgever met betrekking tot deze periode;
  • het bewijs dat de bvba Amaryllis actief was in kredietbemiddeling consumentenkrediet van 1 november 2012 t.e.m. 31 oktober 2015, via commissielonen aan de bvba Amaryllis of een overeenkomst tussen de bvba Amaryllis en een kredietgever met betrekking tot deze periode.

Jan Vanmakelen komt niet in aanmerking voor een vrijstelling inzake hypothecair krediet. Hij moet immers gedurende de volle 5 jaar voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet actief geweest zijn in bemiddeling in hypothecair krediet. 

2.2. Personen die een attest aanleveren van een examen dat is afgelegd voor de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving

Verantwoordelijke personen die niet in aanmerking komen voor een vrijstelling, moeten een examen afleggen en moeten hiervan een attest voorleggen. Sommige verantwoordelijke personen kunnen genieten van een overgangsregime waarbij zij een examenattest mogen opleveren dat dateert van voor de inwerkingtreding van de nieuwe wet.

Alle personen die voor 1 november 2015 een objectief en meetbaar individueel examen hebben afgelegd dat volgde op een gespecialiseerde opleiding inzake krediet en waarvan de FSMA heeft aanvaard dat de inhoud voldoet aan de wettelijke vereisten, mogen dit attest als bewijs van beroepskennis voorleggen. De online applicatie zal u vragen om dit attest op te laden.

Het gaat om de volgende examens:

Inhoud van het examen
Benaming van het examen
Organisator van het examen
Consumentenkrediet Gespecialiseerde module 'Consumentenkrediet' Febelfin Academy, op initiatief van BVK in samenwerking met Comeos
Hypothecair krediet en consumentenkrediet

De combinatie van de volgende 3 modules:

  • 'Basisbeginselen van bank- en financiewezen'
  • 'Compliance'
  • 'Kredietbemiddeling: hypothecair en consumentenkrediet'
Febelfin Academy, in het kader van de bankbemiddeling (Wet van 22 maart 2006)

3. Uitzondering: bepaalde bestuurders en effectieve leiders

Met ingang van 28 april 2017 kunnen personen die als bestuurder of als effectief leider worden beschouwd, maar die niet betrokken zijn bij de activiteiten van bemiddeling, zowel voor hypothecair als voor consumentenkrediet, hun beroepskennis bewijzen ofwel met een HSO-diploma, ofwel door te slagen in een examen over basiskennis.